€ 0,00

Zon vs Zonnebank

VEELGESTELDE VRAGEN OVER DE VERSCHILLEN TUSSEN ZON & ZONNEBANK

Moeten we nu wel of niet in de zon om gezond te blijven? Als je gevarieerd eet en regelmatig buiten komt, hoef je je geen zorgen te maken dat je te weinig vitamine D binnen krijgt. Twee tot drie maal per week een kwartiertje met je hoofd en handen in de zon is doorgaans al genoeg om aan de gewenste hoeveelheid vitamine D te komen. Er zijn echter ook groepen mensen die wel het risico lopen te weinig vitamine D binnen te krijgen; Kinderen tot 4 jaar hebben extra vitamine D nodig voor de opbouw van hun botten en tanden. In zuigelingenvoeding en opvolgmelk is die extra vitamine D al toegevoegd; ouders die dat niet gebruiken, krijgen het advies om hun kind extra vitamine D te geven. Ook zwangere vrouwen en vrouwen die borst voeding geven, hebben extra vitamine D nodig. Een andere risicogroep zijn ouderen. Naar mate mensen ouder worden, is hun huid minder  in staat om vitamine D aan te maken. Vooral mensen die weinig buiten komen,bijvoorbeeld doordat ze slecht ter been zijn of in een verpleeghuis wonen, moeten oppassen. Ook mensen (zowel volwassenen als kinderen) met een van nature donkere huidskleur lopen het risico om te weinig vitamine D binnen te krijgen. Hun huid moet namelijk veel langer aan zonlicht blootstaan dan de Nederlandse huid om dezelfde hoeveelheid vitamine D aan te maken. In Nederlandse winters kan bij deze mensen een tekort ontstaan. Tenslotte moeten ook mensen die weinig daglicht zien, zoals nachtwerkers, erop letten dat ze voldoende vitamine D binnenkrijgen. Hetzelfde geldt voor mensen die hun huid helemaal bedekken als ze buiten zijn.

Wordt ik op de zonnebank anders bruin dan in de buitenlucht? De lampen van de zonnebank bevatten een gering percentage UV-B en een groter percentage UV-A. Hierdoor reageert de huid op precies dezelfde manier als in de buitenlucht, namelijk door bruin te worden en zich te verdikken. Er is geen verschil tussen het bruin verkregen op de zonnebank of in de buiten lucht: het pigmentatie proces voltrekt zich op exact dezelfde wijze. De kleur zonnebank bruin bestaat dus niet! De bruine teint die je hebt opgebouwd op de zonnebank zal ook net zolang meegaan als het bruin verkregen in de buitenlucht.

Wat is het verschil tussen de effecten van UVA en UVB licht? 
We kunnen ultraviolet onderverdelen in A (UVA), B (UVB) en C (UVC) straling.
UVA; UV -straling bestaat voor 95% uit UVA stralen. UVA -straling is elk seizoen aanwezig en wordt, in tegenstelling tot UVB straling, niet tegengehouden door wolken of glas. UVA -straling geeft directe maar tijdelijke pigmentatie van de huid. Het dringt dieper in de huid door dan UV-B en kan daardoor schadelijk zijn. Bij overdaad veroorzaakt UVA vroegtijdige huidveroudering. Bovendien speelt UVA een belangrijke rol bij de vorming van huidkanker.
UVB;  prikkelt de pigmentcellen en zet deze aan tot de vorming van pigment (melanine). Bovendien is UVB het soort straling dat de huid kan verbranden. UVB -straling komt meer voor in de lente en zomer. Het geeft indirecte pigmentatie. Hoewel de hoeveelheid UVB straling een fractie is van de hoeveelheid UVA die op aarde komt, is ze toch de grote boosdoener bij zonnebrand.
UVC; De agressieve UVC -straling heeft een ng kortere golflengte dan UVB. Gelukkig houdt de ozonlaag UVC volledig tegen en is dus voor de mens op aarde niet relevant. Het merendeel van de anti –zonnebrand producten beschermt tegen zowel UVA als UVB.

Mag ik na het zonnen op de zonnebank nog in de natuurlijke zon gaan liggen? In combinatie met de natuurlijke zon mag je geen gebruik maken van de zonnebank. Je tijd op de zonnebank is zo afgestemd dat geen extra zon nodig is. Ga je nog extra in de natuurlijke zon, dan riskeer je zonnebrand.

Bouwt mijn huid tijdens het zonnen ook bescherming op?  Als je zont op een moderne zonnebank, waar doorgaans voldoende UVB -straling uitkomt, wordt je huid niet alleen bruin maar treedt er ook huidverdikking op. Dit is een natuurlijk beschermings mechanisme van de huid tegen een teveel aan UV -straling. Het is alleen niet te zien, waardoor het moeilijk vast te stellen is in welke mate dit gebeurt. Je mag er dus niet zondermeer van uit gaan dat je wel voldoende beschermd zal zijn voor een zonvakantie.

Is zonnestraling hetzelfde als zonnebankstraling?  Het zonlicht dat het aardoppervlak bereikt heeft tijdens de reis door de stratosfeer en atmosfeer enige verandering van samenstelling ondergaan. Zo filtert de ozonlaag een deel van de schadelijkste UV -straling weg. Het UV-C wordt helemaal weg gefilterd en een deel van het UV-B; het UV-A blijft nagenoeg onveranderd. Voor het ontvangen van zonnestraling op aarde is nog een groot aantal andere factoren van invloed: het jaargetijde, de plaats op aarde, de hoogte t.o.v. de zeespiegel, het tijdstip van de dag, plaatselijke weersomstandigheden, de mate van lucht vervuiling en reflectie werking van bijvoorbeeld strand, water of sneeuw. Door deze factoren bereikt ons elke dag van het jaar een verschillende dosis UV -straling. Zo bezien is de zon een nogal onbetrouwbare bruiningsbron die bovendien niet over een timer beschikt. Op een zonnebank is de blootstelling aan UV-straling nauwkeurig te doseren en bovendien spelen vertekenende factoren hier geen rol. De lampen van de zonnebank zenden UV -straling uit die niet onderdoet voor de straling van de natuurlijke zon, met dien verstande dat het percentage UV-B en UV-A bij bruinings apparatuur van tevoren is vastgesteld. Bovendien is de zontijd in te stellen zodat je nooit meer straling krijgt dan gewenst is.

Wat is zonnekracht? Overal ter wereld wordt dagelijks gemeten hoeveel UV-straling op een bepaalde plaats te verwachten is tussen 12.00 en 15.00 uur.  Zonkracht waarden zijn internationaal, maar liggen in bijvoorbeeld Spanje wel aanzienlijk hoger dan in Nederland. De zonkracht wordt weergegeven op een schaal van 0-10. In Nederland staan verwachte zon-kracht waarden in de weerberichten in de krant, op internet op de website van het KNMI: http://www.knmi.nl en op pagina 708 van Teletekst. Op radio en tv wordt alleen melding gemaakt van zonkracht 6 of hoger.

Waardoor wordt de zonkracht bepaald?  De zonkracht wordt bepaald door: Het jaargetijde: in de zomer is in Nederland de zonkracht sterker dan in de winter. Het tijdstip van de dag: UV -straling is in Nederland het sterkst tussen 12.00 en 15.00 uur. De plaats op aarde: hoe dichter bij de evenaar, hoe sterker de UV -straling, en hoe hoger in de bergen, hoe sterker de UV -straling. De mate van weerkaatsing: UV -straling wordt sterker door weerkaatsing via sneeuw, zand en water. Bewolking: door een dicht bewolkte lucht komt nauwelijks UV-straling, maar bij heiig weer wordt de UV-straling gereflecteerd tussen de wolken.

Hoe werkt bruinen?  Tijdens het zonnen worden je huidcellen aangespoord om pigment te produceren. Dit gebeurt om het weefsel dat direct onder de huid ligt te beschermen tegen de schadelijke effecten van UV straling. Pigmentcellen maken het kleurende melanine aan: een stof die de huidcellen beschermt tegen verbranding. Het bovenste laagje van de huid wordt dikker en kleurt bruin. Hoe sterker de huid van nature is gepigmenteert, hoe beter deze bestand is tegen de inwerking van ultraviolet licht. Het huidtype bepaalt dus hoe lang je van de zon kunt genieten zonder te verbranden.